Security First Network Bank – pierwszy bank wirtualny na świecie

Pierwsze banki internetowe rozpoczęły działalność w Stanach Zjednoczonych już w 1994 roku. Za pioniera uważany jest La Jolla Bank FSB z Kalifornii, który otworzył swój pierwszy oddział internetowy już w grudniu 1994 roku. Nieco wcześniej, bo październiku 1994 wszystkim swoim członkom bankowość internetową udostępniła Stanford Federal Credit Union. W ślad za powstającymi oddziałami internetowymi zaczęły również powstawać banki opierające swoją dystrybucję tylko o internet.

Pierwszy na świecie bank wirtualny, Security First Network Bank, został otworzony 18 października 1995 roku w Stanach Zjednoczonych. SFNB pretendował do roli pierwszego banku oferującego wszystkie podstawowe usługi, działającego tylko w Internecie. Działo się to w momencie, kiedy wielu obserwatorów podawało w wątpliwość bezpieczeństwo transakcji finansowych przeprowadzanych w sieci. Udany debiut nowego kanału dystrybucji dał impuls do rozwoju całego sektora bankowości. W rok po uruchomieniu SFNB już 28 instytucji finansowych, w tym 23 w USA, umożliwiało swoim klientom przeprowadzanie różnych form operacji bankowych przez internet.

Debiut SFNB w sieci zaskoczył wielu fachowców. Założyciele tej instytucji uważali bankowość internetową za naturalne następstwo systemów home banking wprowadzonych w USA w połowie lat 80., opartych na modemach i komputerach osobistych. Różnica polegała na tym, że systemy działające w sieci gwarantują funkcjonalność i niskie koszty, których brakowało rozwiązaniom opartym na rozwiązaniach home bankingu. Te ostatnie miały jak na ówczesne warunki w przypadku klientów detalicznych duże wymagania sprzętowe, a szybkością i łatwością dostępu do rachunku i listy przeprowadzanych transakcji znacznie ustępowały nowoczesnym bankomatom.

Bankowość jest jednym z najbardziej uregulowanych sektorów w Stanach Zjednoczonych. W połowie lat dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku nie istniały jednak żadne przepisy regulujące bankowość internetową. W celu zatwierdzenia statusu SFNB i zachęcenia innych instytucji finansowych do zakładania swoich wirtualnych oddziałów, założyciele nowego banku zdecydowali, że wystąpią do OTS (Office of Thrift Supervision) o akceptację biznesplanu SFNB. W konsekwencji ruch ten pomógł ustanowić precedens i utorować drogę innym bankom, które były zainteresowane zakupem opracowanego oprogramowania. 10 maja 1995 roku OTS wydało precedensowe pozwolenie na działanie pierwszego banku internetowego. Było to ważne nie tylko dla samego SFNB, ale także dla firmy dostarczającej oprogramowanie. W niecałe dwa tygodnie później SFNB otrzymało znaczące wsparcie, tym razem z sektora bankowości. Dwa ponadregionalne banki: Huntington Bancshares z Columbus w Ohio, Wachovia Corp. z Winston-Salem w Północnej Carolinie oraz firma Area Bancshares z Owensboro w stanie Kentucky zgodziły się zainwestować łącznie 5 milionów dolarów w projekt, w zamian za licencję na oprogramowanie dla banków internetowych.

W ciągu pierwszego roku działalności SFNB otworzył w przybliżeniu 7 tysięcy kont i zgromadził ponad 20 milionów dolarów depozytów. Wyniki te należy uznać za bardzo dobre, biorąc pod uwagę fakt, iż bank był zupełnym debiutantem na rynku, a jego nazwa była zupełnie nieznana dla klientów. Brak fizycznej lokalizacji i dostęp do własnego konta za pomocą komputera z użyciem nowej wersji przeglądarki internetowej stworzył bankom całkowicie nowy kanał dystrybucji. SFNB przeznaczył małe środki na działania promocyjne i reklamę, skupiając się przede wszystkim na osobach już aktywnie wykorzystujących internet. W tym czasie w banku zatrudnionych było około 14 osób.

Doskonałe działania w zakresie publicity zaowocowały licznymi artykułami w prasie na temat nowej instytucji. Szybkość otwierania nowych rachunków wkrótce zaskoczyła nawet samych twórców banku. Okazało się, że jednym z najlepszych sposobów na zdobycie nowych klientów było polecenie konta znajomym przez dotychczasowych użytkowników. SFNB dokonał tego przede wszystkim dzięki doskonałej obsłudze klienta. Aby zapewnić największy komfort, do dyspozycji oddana została darmowa linia telefoniczna, czynna całą dobę. Kolejną nowością była możliwość wysłania listu elektronicznego do banku w celu uzyskania pomocy na temat funkcjonowania konta czy świadczonych usług.

Pierwsze półtora roku działania banku dostarczyło bardzo ważnych doświadczeń, które były bezcenne dla kolejnych powstających w sieci banków. Przeprowadzone przez pracowników badania wykazały, że większość nowych klientów SFNB pozostawiała początkowo na koncie małe sumy. Działo się tak aż do momentu nabrania większej pewności do działania tego internetowego banku. Wychodząc naprzeciw tym obawom ułatwiono podjęcie decyzji poprzez zaoferowanie bezpłatnego podstawowego konta tak, aby każdy zainteresowany mógł wykorzystać je w praktyce bez ponoszenia żadnego ryzyka. SFNB zachęcał nawet swoich klientów, aby nie likwidowali i pozostawili swój dotychczasowy rachunek bankowy do momentu, kiedy nabiorą pewności i przekonania co do nowej formy zarządzania swoimi finansami. Klienci wykorzystywali to i przez pierwsze dwa – cztery miesiące deponowali po 100 dolarów (minimalną wymaganą kwotę potrzebną do posiadania konta) oraz dokonywali w tym okresie płatności za kilka rachunków. Po przekonaniu się co do funkcjonalności i bezpieczeństwa konta, duża część klientów przenosiła się do SFNB czyniąc go swoim podstawowym bankiem.

Bank zadebiutował na giełdzie w maju 1996 roku. Jego akcje podwoiły wartość w ciągu pierwszych dni notowań na amerykańskiej giełdzie elektronicznej NASDAQ osiągając cenę 41 dolarów. Mimo rosnącej popularności i liczby klientów bank przynosił przez cały okres działalności duże straty. Tylko w 1996 roku bank zanotował stratę 22,1 mln dolarów (1995 – 1,5 mln dolarów). Straty w kolejnych latach zmusiły twórców banku do oddzielenia prowadzonej równocześnie działalności wirtualnego banku i firmy dostarczającej oprogramowanie do jego obsługi. We wrześniu 1998 roku SFNB został sprzedany kanadyjskiemu Royal Bank za 20 milionów dolarów. W tym czasie w banku zgromadzone było 54,7 milionów dolarów depozytów, 14,3 mln pożyczek oraz 46,5 milionów w papierach wartościowych. Kapitał wynosił 10 milionów dolarów. W 2000 roku SFNB stracił swój wirtualny charakter, po tym jak Royal Bank of Canada nabył bank Prism ze 150 placówkami, by ostatecznie 17 lipca 2001 rozpocząć funkcjonowanie pod nową nazwą RBC Centura.

Michał Macierzyński, analityk Bankier.pl